Podstawy prawne programu GITO

Program GITO został wykonany z uwzględnieniem obowiązujących przepisów, orzeczeń sądów, aktualnych norm technicznych oraz zaleceń z Komunikatów i Interpretacji Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego, które dotyczą stanu technicznego budynku jednorodzinnego. W odpowiedzi na wymienione wyżej ustalenia został zbudowany interfejs zasadniczej części programu GITO: okno główne programu, okno dostępu do formularzy kontroli i przeglądów w formacie PDF, okno wpisu zaleceń pokontrolnych, aplikacja ,,Plany robót". Istniejące uregulowania określiły formę programu GITO. Trzeba jednak w tym miejscu także dodać, że ponad 20 letnie doświadczenie autora związane z wykonaniem i ulepszaniem podobnego programu - PRZEGLĄD, przeznaczonego dla Koleżanek i Kolegów z Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa, ich uwagi na przestrzeni tych lat, pomogły w nadaniu ostatecznego kształtu programowi GITO.

Treść protokołów PDF w programie GITO odpowiada zaleceniom z artykułu 62a, podpunkt 2 Prawa budowlanego i uwzględnia uwagi z pozostałych przepisów i wytycznych dotyczących stanu technicznego budynku jednorodzinnego. Protokół kontroli instalacji gazowej w budynku jednorodzinnym został wykonany z uwzględnieniem normy PN-M-34507 ,,Instalacja gazowa - Kontrola okresowa".

Plany robót remontowych są budowane w oparciu o utworzone protokoły kontroli rocznych i kontroli pięcioletnich, wykonane przez osoby uprawnione. W planach robót remontowych można uwzględniać protokoły sporządzone przez właściciela budynku jednorodzinnego z przeglądów roboczych. Dodatkowo, jako kryterium tworzenia planu robót remontowych, należy wskazać wagę robót do wykonania. Rozporządzenie ,,w sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych" zawiera wskazówki dotyczące zestawień robót remontowych. Przypomnę, moim zadaniem, najważniejsze. ,,Dane zawarte w protokołach kontroli powinny stanowić podstawę do sporządzenia zestawienia robót remontowych budynku. Zestawienie zawiera podział robót na: roboty konserwacyjne, naprawy bieżące, naprawy główne. Plany robót remontowych powinny być sporządzone z zachowaniem pierwszeństwa dla robót mających na celu: eliminację zagrożenia bezpieczeństwa użytkowników lokali i osób trzecich, zabezpieczenie przeciwpożarowe budynku, spełnienie wymagań ochrony środowiska, zachowanie zapobiegawczego charakteru remontu. Przy remontach budynku należy zapewnić: realizację robót w kolejności wynikającej z opracowanego planu remontów, bezpieczeństwo użytkowników i osób trzecich w trakcie prowadzenia robót, stosowanie rozwiązań technicznych, materiałowych i technologicznych ograniczających uciążliwość użytkowania lokali oraz podnoszących walory użytkowe" (koniec cytatu). Planując roboty remontowe, właściciel budynku jednorodzinnego, dla własnego dobra i dobra najbliższych, powinien kierować się wskazówkami zawartymi w rozporządzeniu; zbiór dostępnych opcji dla sporządzenia planu robót remontowych w programie GITO daje taką możliwość.

Jako ciekawostkę podam: dla zapisu formatu dat zastosowano w programie GITO normę ISO. W miniaplikacji ,,Licznik dat" wyświetlane są szczegóły wybranej daty obliczonej zgodnie z normą ISO-8601. Międzynarodowa norma ISO-8601, opublikowana w 1988 roku, określa sposób zapisu daty i czasu, przydziela liczby dni tygodnia od 1 - dla poniedziałku do 7 - dla niedzieli. To oczywiście znaczy, że pierwszym dniem tygodnia jest poniedziałek, natomiast niedziela jest dniem ostatnim tygodnia. Tydzień oznacza się zgodnie z normą dwiema cyframi (01) - od pierwszego tygodnia w roku, do ostatniego - oznaczenie (52 lub 53). To, który jest teraz tydzień roku zależy od układu dni tygodnia w danym roku. Jeśli 1 stycznia wypada w dni od poniedziałku do czwartku, to jest w tygodniu 01. Jeśli 1 stycznia jest w piątek, sobotę lub niedzielę, to jest w tygodniu 52 lub 53 z poprzedniego roku. Tydzień 01 może zawierać dni z poprzedniego roku, a tydzień 52 lub 53 dni z następnego roku. Proszę, abyście Państwo przyjęli do wiadomości, że 1, 2 i 3 stycznia reprezentują często ostatni tydzień ubiegłego roku, co może być dla niektórych z Państwa zaskoczeniem.

Program GITO zawiera teksty wszystkich przepisów wiążących się z techniczną obsługą budynku jednorodzinnego. Ustawy i rozporządzenia są dołączone do programu w formacie hipertekstowym CHM, który to format daje możliwość łatwego nawigowania i odszukiwania potrzebnego przepisu. Jeżeli podczas pracy z programem pojawi się pytanie natury prawnej, to Użytkownik od razu ma dostęp do aktualnej wersji przepisu, klikając na link. Niżej znajduje się wykaz przepisów w formacie CHM dołączonych do programu GITO.

Przepisy pierwszoplanowe (ustawa lub rozporządzenie):
1. Prawo budowlane.
2. W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
3. W sprawie warunków technicznych użytkowania budynków mieszkalnych.
4. O ochronie przeciwpożarowej.
5. W sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków.
6. O zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
7. W sprawie samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie.
8. W sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do architektów, inżynierów budownictwa.
9. W sprawie postępowania dyscyplinarnego w stosunku do architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów.
10. W sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
11. W sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji wykonania i odbioru robót budowlanych.
12. W sprawie szczegółowego zakresu i formy dokumentacji projektowej, specyfikacji technicznych wykonania i odbioru robót budowlanych.
13. W sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej .
14. O wspieraniu termomodernizacji i remontów.
15. O charakterystyce energetycznej budynków.
16. W sprawie określenia rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług termomodernizacyjnych.
17. W sprawie określenia rodzajów materiałów budowlanych, urządzeń i usług związanych z realizacją przedsięwzięć termomodernizacyjnych.

Przepisy uzupełniające:
18. Kodeks cywilny.
19. W sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
20. O samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa.
21. O wyrobach budowlanych.
22. W sprawie próbek wyrobów budowlanych.
23. O systemie zgodności.
24. W sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń.
25. W sprawie szczegółowych zasad stwierdzania posiadania kwalifikacji przez osoby zajmujące się eksploatacją urządzeń.
26. O zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest.
27. W sprawie sposobów i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest.
28. W sprawie zasad bezpieczeństwa i higieny pracy przy zabezpieczaniu i usuwaniu wyrobów zawierających azbest.
29. W sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze.

Obecność przepisów pierwszoplanowych jest zrozumiała i łatwa do zaakceptowania. Jeśli zastanawiają się Państwo natomiast, co mają wspólnego z obsługą techniczną budynków jednorodzinnych takie przepisy, jak : o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa, o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest, w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze, to już spieszę z wyjaśnieniami. Z rozporządzenia o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów budownictwa wynika, że prawo wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie przysługuje wyłącznie osobom wpisanym na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Po wykonaniu kontroli budynku jednorodzinnego, osoba uprawniona powinna udostępnić właścicielowi budynku potwierdzenie przynależności do izby. Członek izby samorządu zawodowego podlega obowiązkowi ubezpieczenia od odpowiedzialności cywilnej za szkody, które mogą wyniknąć w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie. Gdyby, po wykonaniu kontroli technicznej domu jednorodzinnego, doszło do zdarzenia obciążającego osobę uprawnioną, właściciel budynku dochodzi rekompensaty, którą wypłaca ubezpieczyciel. Ponadto należy wiedzieć, że członek izby podlega także odpowiedzialności dyscyplinarnej za zawinione naruszenie obowiązków przy wykonywaniu czynności zawodowych, za naruszenie obowiązujących przepisów oraz zasad wiedzy technicznej i zasad etyki zawodowej. Ustawa o zakazie stosowania wyrobów zawierających azbest daje nam faktyczny obraz dystrybucji azbestu na terenie naszego kraju. Wciąż istnieją zakłady, które produkują w Polsce wyroby zawierające azbest. Należy unikać stosowania wyrobów azbestowych w budownictwie jednorodzinnym, zamieniając je na substytuty bezazbestowe. Rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i ich usytuowanie jest szczególnie ważne dla właścicieli budynków jednorodzinnych usytuowanych na terenach wiejskich lub podmiejskich. Przepis - zgodnie z tytułem - określa warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budowle rolnicze i związane z nimi urządzenia budowlane oraz ich usytuowanie. Właściciel domu jednorodzinnego będzie wiedział czy budowane obok jego posesji zbiorniki, komory, silosy, myjnie itp. są w zgodzie z obowiązującymi przepisami.

W jakim celu umieściłem w programie GITO Komunikaty i Interpretacje Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego? W pismach GUNB znajdują się wytyczne dla właścicieli budynków jednorodzinnych odwołujące się do obowiązujących przepisów i orzeczeń sądów. Znając stanowisko Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego mogą Państwo sprawdzić, czy podobna sprawa, jaką Państwo mają, była już przedmiotem interpretacji: otrzymujemy dodatkowe argumenty, oswajamy się ze specyficzną terminologią, uczymy się nazywać rzeczy poprawnie.

Program GITO w Bibliotece Narodowej i w Bibliotece Jagiellońskiej

Egzemplarze programu komputerowego GITO zostały przyjęte przez Bibliotekę Narodową i Bibliotekę Jagiellońską, jako spełniające warunki dla ochrony uniwersalnych dóbr kultury i dziedzictwa narodowego.